Przeładuj dokument - Strona Startowa





Runy Futharku

Pismo runiczne to pismo fonologiczne używane dawniej przez plemiona północnogermańskie. Pismo runiczne zwane jest futharkiem, gdyż pierwsze jego litery to F-U-TH-A-R-K, analogicznie do nazwy "alfabet" alfabetu łacińskiego, którego nazwa pochodzi od pierwszych liter alfabetu greckiego, czyli alfa i beta.

Istnieje wiele odmian futharku, zależnie od regionu i okresu w którym był używany. Zasadniczo jednak wyróżnia się jedynie Futhark Starszy i Futhark Młodszy.

Charakterystyczny "łamany" czy "kanciasty" kształt run wynika stąd, że runy pierwotnie wydrapywano na drewnie lub kamieniu, a najłatwiej w ten sposób uzyskać linie proste i ewentualnie punkty.

Futhark pochodzi z ok. drugiego wieku naszej ery, ulegał więc licznym przeobrażeniom. Często spotykane są zapisy runiczne w których niektóre runy zostały poodwracane, niby odbite w lustrze. Często też słowa pisano łącznie (normalnie słowa oddzielała kropka w połowie wysokości run), lub wspak. Przedstawiona poniżej wersja alfabetu runicznego to moja osobista kompilacja różnych wersji futharku pochodzących z rozmaitych źródeł, nie koniecznie absolutnie sprawdzonych. Runy bez opisu czy chociażby jednego dźwięku przepisałem z jakiejś zapomnianej obecnie przeze mnie książeczki popularno naukowej i są najmniej wiarygodne.

Niektóre runy futharku służyły nie tylko reprezentowaniu dźwięku w tekście pisanym, ale same mogły zastępować całe słowa i / lub wyrażenia, lub też przypisywano im magiczne znaczenie. Czasem na jeden dźwięk przypada kilka run, a użycie każdego z nich może nadać wypowiedzi odmienny charakter.

Przypisywano magiczne znaczenie powtarzającym się melorecytacjom zwanym "Galdr" oraz postawom ciała "Stadha", przypisanym poszczególnym runom. Kto opanował je wszystkie, stawał się Mistrzem Run.

Za pomocą patyków runicznych [Runakefli] można też było wróżyć. Wysypuje się kilka patyków ze sakwy na przygotowaną płachtę i ocenia układ, lub po wymieszaniu lewą dłonią z zamkniętymi oczami wybiera się patyczki i odkłada na bok, w myśl przyjętego układu, by później odczytać ich znaczenie. Wyciągnięcie odwróconego runu to odwrócenie jego znaczenia na przeciwne - chyba że znak jest symetryczny względem przecinającej go w w połowie poziomej osi, tj wygląda tak samo "do góry nogami" i "normalnie" - wtedy zachowuje swoje znaczenie. Układ trzech run jest bardzo prosty, pozwala zaś na zdobycie twierdzącej lub przeczącej odpowiedzi na pytanie. Ciągnie się trzy runy. Jeśli wszystkie są pozytywne, odpowiedź brzmi "tak". Jeśli wszystkie są pasywne lub negatywne, odpowiedź brzmi "nie". 2 pozytywne i 1 negatywny/pasywny to "tak", ale z pewnymi tródnościami, na których naturę ma wskazywać niepozytywna runa.

Czarny, biały, niebieski, czerwony - to spotykane kolory run. Każdy kolor nadaje runom specyficzną wymowę i moc. Nawet czas wyrycia runu zmienia jego siłę lub znaczenie.


Dźwięk i odpowiadający(e) mu Run(y)
Symbol "/" oznacza, że run może być odczytany na każdy z podanych sposobów.

Dźwięk
Runa [nazwa] (pora wykonywania) Znaczenie


A

a.gif
a2.gif[Ansuz] (rano) - słowo, radzenie się, przemyśliwanie, mądrość, inspiracja, medycyna.

B

b.gif[Breoc, Brekano] (dzień) - narodziny, rodzina, dom rodzinny, wiosna, budzenie się do życia, macierzyństwo, kobiecość.

C

c.gif

D

d.gif
d2.gif[Daeg, Daga] (dzień) - dzień, światło, pewność siebie, bezpieczeństwo, powiększanie i wzrost. Bywała wycinana na burtach statków. Przeciwdziała siłom ciemności.

E

e.gif
e1.gif[Eihwaz, Iwaz] (noc) - ochrona, wytrzymałość, trwałość, samodyscyplina, magia, wtajemniczenie, przeszkody wewnętrzne.
e2.gif[Ehwaz] (dzień) - cis (święte drzewo), przemieszczenie, fizyczna przemiana, stopniowy rozwój i postęp, nowy dom, małżeństwo, wierność, współpraca.

EA

ea.gif

F

f.gif[Fehu] (wieczór) - życie, siła witalna, posiadanie, twórczość, obfitość.
f2.gif[również Fehu] - bydło, bogactwo, majątek, inwentarz.

G

g.gif
g2.gif[Gebu, Gebo] (rano) - ofiara, dar (także od bogów), partnerstwo, sex, towarzystwo, zjednoczenie, niezwykła wymiana, chojność.

H

h.gif[Hagal] (noc) - transformacja, gwałtowność, zmiana, hazard.
h2.gif[Hagall] - nieszczęście, ograniczenia, opóźnienia, obce siły.
h3.gif

I

i.gif[Isa] (noc) - zaaprzestanie działań, ochłodzenie stosunków, zaślepienie, izolacja, lód

J

j.gif[Jera, Jeran] (rano) - wynagrodzenie wysiłku, prawość, żniwa, cykliczność. Wymiana tych run oznacza zawiązanie mistycznej więzi.

K

k.gif
k2.gif[Kenaz] (rano) - płodność, urodzaj, dostatek, siła, energia, moc, opieka, dziecko, ogień, namiętność, technika.
k3.gif

L

l.gif[Lagaz, Laukaz] (wieczór) - woda, intuicyjna wiedza, kobiecość, dobra pamięć, sukcesy w nauce, lekarstwa, rośliny, oczyszczenie.
l2.gif[Ing] - Pomyślne zakończenie, zrzucenie ciężaru (ulga).

M

e3.gif
m.gif[Manaz, Mannaz] - niezależnoś, człowieczeństwo, rodzaj ludzki, człowiek.

M/X

mx.gif[Eolh]? (rano) - przyjaźń, ochrona, pozytywny wpływ, uwodzenie, związek z boskością.

N

n.gif[Nauthiz]
n2.gif[Nied] - potrzeba.
n3.gif[Nied] - cierpliwość, uczenie się na błędach.

NG

ng.gif
ng2.gif[Ingwaz] (noc) - nowa droga, planowanie, spokój, urodzaj, pokusy ciemności.

O

o.gif
o2.gif[Odala]

O/AE

oae.gif[Othel] (dzień) - dobytek, ideały, wieszczenie, nabywanie umiejętności, .

P

p.gif[Perdhro, Perdo] (wieczór) - To co ukryte, sekrety, tajemne zdolności, nieoczekiwane korzyści, nałogi, przeznaczenie.
p2.gif

Q

q.gif

R

r.gif
r2.gif
r3.gif[Raidho, Raido] (wieczór) - podróż (również pozagrobowa), ruch, rytm, droga, działanie, komunikacja.

S

s.gif[Sigel] (dzień) - zwycięstwo, wielka moc, pomyślność i zdrowie, energia, piorun, żywotność, przewodnik.
s2.gif[Sowelo] - słońce, światło, ciepło, płodność, zdrowie, życie.

T

t.gif
t2.gif[Tyr lub Tir] (wieczór) - zwycięstwo i wojna, sukces w rywalizacji, wielka motywacja, przyrost mocy/majątku, męskość, szybkie ozdrowienie. Bywał wycinany na jelcu lub głowicy miecza w wielokrotnościach (głównie nieparzystych) liczby 3.

TH

th.gif[Thurisaz, Thorn, wymawiany jak angielskie "the"] (Noc) - ochrona, szczęście, szansa, przesilenie, aktywność erotyczna..
th2.gif

U

u.gif[Uruz] (rano) - siła, zdrowie, męskość, naturalna odporność, prawdziwa wola, moc zmian.

U/V/W

uvw.gif

W

w.gif[Wyrd, Wujno] (wieczór) - sława, przeznaczenie, sukces, radość, uznanie, dobroczyńcy, wiadomość z daleka.

X

x.gif

Y

y.gif
y2.gif

Z

z.gif[Algiz]