Przeładuj dokument - Strona Startowa





Hutnictwo

Brązy i mosiądze

Pierwsze wyroby metalowe (brąz, mosiądz, złoto) na terenach Polski pochodziły z importów, i jako takie nie miały wielkiego wpływu na tryb życia - nadal urzywano głównie narzędzi krzemiennych, rogu i drewna. Opanowanie podstaw metalurgii zwiększyło wprawdzie popularność metali kolorowych, ale nadal nie potrafiono pozyskiwać surowców (zresztą niemal niedostępnych), które importowano.

Brązy (i mosiądze) historyczne uzyskiwane były z miedzi, cyny oraz cynku, z domieszkami ołowiu lub srebra oraz rozmaitych zanieczyszczeń.
Rudy miedzi oraz miedź rodzima (czysta chemicznie) tworzą samodzielne złoża, często w formie rzył, a espółwystępują min. z cynkiem, ołowiem, złotem i srebrem, więc możliwe było pozyskiwanie większości rodzajów surowców z jednego tylko stanowiska.
Jako że cynk występuje w formie rozmaitych związków, głównie z tlenem i siarką, a odparowuje w temperaturze niższej niż temperatura hutnicza, był niemal niemożliwy do pozyskania w czystej postaci. I faktycznie, czysty cynk na skalę masową pozyskiwano jedynie w Indiach i Chinach, a i to dopiero od XIII w... w tym celu rudę cynkową wraz z węglem drzewnym podgrzewano w piecu w zamkniętym naczyniu połączonym z drugim naczyniem, na zewnątrz paleniska. Pary cynku przedostawały się do zewnętrznego naczynia i tam skraplały, ochłodzone powietrzem otoczenia.
Podejrzewa się że ok. 2000 lat temu w Rzymie cynk w brązach był wynikiem podgrzewania granulatu miedzi, sproszkowanego krzemianu cynku i węgla drzewnego do temperatury poniżej 1084,4 C (temp. topnienia miedzi). Gdy pary cynku przereagowały z miedzią, podwyższano temperaturę.
Na terenie Polski wytwarzano cynk z blendy cynkowej (ZnS) oraz szpatu cynkowego (ZnCO3), poprzez wyprażanie na węglu drzewnym, tyle że dopiero od XVIII w.
Cynę otrzymuje się z rudy kasyterytu, po wzbogaceniu, przez redukcję węglem w piecach. W Polsce niemal nie występuje, spore i bogate pokłady występują natomiast w Czechach.
Ołów metaliczny otrzymuje się głównie z rud siarczkowych, z których przez prażenie otrzymuje się tlenek ołowiu, poddawany redukcji koksem.

todo: Pwytop brązów i obróbka z komentarzami o własnościach

Żelazo i stale

Ppozyskiwanie żelaza Pwytop i podstawy obróbki Pkowalstwo stalowe, własności rodzaje Tombak (czerwony mosiądz, fałszywe złoto) to stop miedzi z cynkiem (min 80% miedzi).